ماهیت بدهکار و بستانکار

شماره: فصل سوم - قسمت چهارم
مدرس: بهنام رجبی
زمان: 41 دقیقه

دسته بندی: آموزش حسابداری

برای حمایت از ما ویدئو ها را در یوتیوب تماشا کنید

arrow-blue-down

ماهیت چیست؟

با عرض سلام خدمت کاربران عزیز سایت حساب تیوب، در قسمت چهارم از فصل سوم آموزش حسابداری مقدماتی قرار داریم؛ در این جلسه به مبحث ماهیت بدهکار و بستانکار می پردازیم. سه سطح حساب زیر دارای دو ویژگی بدهکار و بستانکار می باشد:

  • گروه حساب
  • حساب کل
  • حساب معین

بدهکار و بستانکار

مثلا در گروه حساب ما زیر گروه هایی داریم مثل دارایی جاری یا حقوق صاحبان سهام که این دارایی جاری و حقوق صاحبان سهام دارای یک  ماهیت بدهکار یا بستانکار می باشد ماهیت دارایی جاری بدهکار و حقوق صاحبان سهام بستانکار است؛ همچنین در حساب کل و حساب معین نیز زیر مجموعه هایی قرار دارد که این زیر مجموعه ها دارای ماهیت بدهکار یا بستانکار می باشند. اما سوالی که به وجود می آید این است که ویژگی بدهکار و بستانکار به چه دردی میخورد؟ در جلسات قبلی حسابداری را تعریف کردیم و گفتیم حسابداری به سه مرحله تقسیم میشود:

  • شناسایی رویداد های مالی
  • ثبت رویداد های مالی
  • گزارش دهی

ثبت رویداد

بعد از شناسایی رویداد های مالی آن را ثبت می کنیم اما نکته ی مهمی که وجود دارد آن است که اگر قرار است رویداد های مالی را بعد از شناسایی ثبت کنیم باید در چهار چوب خاصی آن ها را ثبت کنیم؛ مثلا در جلسات قبلی ما انواع حساب مانند گروه حساب، حساب کل، حساب معین را یاد گرفتیم و هنگامی که یک رویداد مالی را می خواهیم ثبت کنیم در چهار چوب این حساب ها ثبت می کنیم. دومین چهار چوبی که وجود دارد بدهکار و بستانکار بودن حساب ها می باشد؛ این چهار چوب ها جزء قوانین حسابداری می باشد که باید آن ها را رعایت کنیم و هنگامی که میخواهیم رویداد مالی را ثبت کنیم باید همه این چهار چوب ها را رعایت کنیم.

حساب تی (T) چیست؟

در حسابداری حسابی به نام حساب تی (T) داریم؛ حساب تی یک فرم ابتدایی از ثبت رویداد های مالی مرتبط با یک حساب هست که به دلیل سادگی، در تجزیه و تحلیل به استفاده کننده گان کمک می کند. یک شکلی را مانند T  تصور کنید، یک حساب معین مانند موجودی تنخواه بالای حساب تی قرار می گیرد و دو ویژگی بدهکار در سمت راست آن و بستانکار در سمت چپ آن قرار می گیرد که به آن حساب تی می گویند.

حساب تی

انواع گزوه حساب

گروه حساب ها که اصلی ترین و بزرگ ترین سطح در حساب ها می باشد و هر کدام از گروه حساب های زیر دارای ماهیت جداگانه است و دارای انواع زیر می باشد:

  • دارایی جاری (بدهکار)
  • دارایی غیر جاری (بدهکار)
  • بدهی های جاری (بستانکار)
  • بدهی های غیر جاری (بستانکار)
  • حقوق صاحبان سهام (بستانکار)
  • فروش و درآمد (بستانکار)
  • بهای تمام شده کالای فروش رفته (بدهکار)
  • هزینه ها (بدهکار)
  • سایر هزینه ها و درآمد ها (بدهکار/بستانکار)

لیست گروه حساب ها

تعریف ماهیت بدهکار

هنگامی که ماهیت یک حساب بدهکار می شود سه ویژگی برای آن حساب ایجاد می شود:

  • مانده نهایی آن حساب همیشه یا صفر است یا بدهکار است.
  • اگر رویدادی رخ بدهد که موجب افزایش آن حساب بشود، چون ماهیت آن بدهکار است ، بخش بدهکار آن افزایش پیدا می کند.
  • اگر رویدادی رخ بدهد که موجب کاهش آن حساب بشود، چون ماهیت آن بدهکار است ، بخش بستانکار آن افزایش پیدا می کند.

ماهیت حساب

پس اگر حسابی ماهیت بدهکار داشته باشد سه ویژگی برای آن به وجود می آید:

  • مانده نهایی همیشه صفر یا بدهکار است
  • در صورت افزایش بدهکار می شود.
  • در صورت کاهش بستانکار می شود.

موجودی حساب بانکی

تعریف ماهیت بستانکار

هنگامی که ماهیت یک حساب بستانکار می شود سه ویژگی برای آن حساب ایجاد می شود:

  • مانده نهایی آن حساب همیشه یا صفر است یا بستانکار است.
  • اگر رویدادی رخ دهد که موجب افزایش آن حساب بشود، چون ماهیت آن بستانکار است، بخش بستانکار آن افزایش پیدا می کند.
  • اگر رویدادی رخ دهد که موجب کاهش آن حساب بشود، چون ماهیت آن بستانکار است، بخش بدهکار آن افزایش پیدا می کند.

ماهیت حساب بستانکار

پس اگر حسابی ماهیت بستانکار داشته باشد سه ویژگی برای آن به وجود می آید:

  • مانده نهایی همیشه صفر یا بستانکار است.
  • در صورت افزایش بستانکار می شود.
  • در صورت کاهش بدهکار می شود.

حساب های پرداختنی

تمرین:

مجید در تاریخ 1402/08/09 تعدادی رویداد مالی در حساب بانکی فروشگاه داشت، آن ها را به تفکیک شناسایی و در حساب تی بانک ثبت نمایید.

  • حساب بانک سامان با مبلغ 1/200/000 ریال افتتاح شد.
  • مبلغ 200/000 ریال قبض آب پرداخت شد.
  • مبلغ 500/000 ریال هزینه اسنپ پرداخت شد.
  • مبلغ 800/000 ریال طلب از مشتری دریافت شد.
  • مبلغ 90/000 ریال هزینه تلفن پرداخت شد.
پاسخ:

رویداد مالی

نظرات

108 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سمیه ظهوری مردخه
    1405/06/07

    درود بر شما. بسیارممنونم از توضیحات عالی شما، از اینکه با زبان ساده حسابداری رو اینقدر زیبا توضیح میدید و واقعا من ذهنم نسبت به ماهیتها وکلا موضوع حسابداری باز شد و خیلی خوب متوجه شدم با توضیحات جامع شما باتشکر از حساب تیوب

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام سمیه عزیز
      سپاس از لطف، محبت و انرژی ارزشمند شما.
      بسیار خوشحالیم که توضیحات باعث شده مفهوم ماهیت حساب‌ها و مباحث حسابداری برای شما ساده‌تر و قابل فهم‌تر شود.
      سپاس از همراهی شما

  • محسن
    1405/05/30

    سلام
    استاد عزیز بسیار عالی توضیح میدی ولی من فصل ۳ قسمت چهارم را متوجه ین قسمت ویژگی
    بدهکار و بستانکار نشدم آیا یعنی این ویژگی ها قرار دادی است یا این ویژگی ذاتی این حساب ها است چون
    چطور میشه ویژگی درآمد بستانکار باشه بدهی جاری هم بستانکار باشه
    لطفا اگر میشه مقداری راهنمایی کنید ممنون

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام محسن عزیز
      بدهکار و بستانکار بودن حساب‌ها یک قاعده و چارچوب حسابداری است که از معادله حسابداری به دست می‌آید، نه اینکه مثلاً بدهی و درآمد از نظر مفهوم شبیه یکدیگر باشند.
      دارایی‌ها و هزینه‌ها با افزایش بدهکار می‌شوند و بدهی‌ها، سرمایه و درآمد با افزایش بستانکار می‌شوند.
      بنابراین ممکن است هم درآمد و هم بدهی ماهیت بستانکار داشته باشند، اما دلیل و مفهوم اقتصادی آن‌ها کاملاً متفاوت است.
      نگران نباشید، با ادامه ویدئوها و دیدن مثال‌های بیشتر این موضوع کاملاً برایتان جا می‌افتد.

  • محسن
    1405/05/26

    سلام
    استاد من مثل شما از دانشگاه چیزی نفهمیدم . ولی حسابداری این چیزای مقدماتی نیست خیلی سخته واقعا

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام محسن عزیز
      طبیعی است که در ابتدای مسیر بعضی مباحث حسابداری سخت به نظر برسند، اما پایه همین مطالب مقدماتی است.
      اگر همین مفاهیم را مرحله‌به‌مرحله و با تمرین یاد بگیرید، مباحث پیشرفته هم بسیار قابل فهم‌تر خواهند شد.
      فعلاً عجله نکنید و ویدئوها را به ترتیب ادامه بدهید.

  • الی عنایت
    1405/04/20

    سلام وقت شما بخیر بسیار سپاسگذارم از آموزش های مفید و کاربدی و این بیان قابل فهم
    من یه سوال برام پیش اومده از این مبحث در تمرین شما هزینه ها رو در قسمت بستانکار ثبت کردید مگر ماهیت هزینه بدهکار نیس ؟

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام الی عزیز
      سپاس از لطف و همراهی شما.
      بله، ماهیت حساب هزینه بدهکار است و افزایش هزینه در سمت بدهکار ثبت می‌شود؛ اما اگر هزینه کاهش پیدا کند، اصلاح یا برگشت داده شود یا در پایان دوره بسته شود، در سمت بستانکار قرار می‌گیرد.
      بنابراین ثبت بستانکار هزینه در تمرین احتمالاً به دلیل کاهش یا بستن حساب هزینه بوده است. اگر دقیقه مربوط به ویدئو را بفرمایید، دقیق‌تر همان ثبت را بررسی می‌کنیم.

  • علی اسلامی
    1405/04/17

    سلام
    دست شما درد نکنه
    خیلی عالی بود
    ممنونم
    اگه امکانش هست مثال بیشتر بزنید

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام علی عزیز
      سپاس از لطف و همراهی شما.
      خوشحالیم که آموزش برای شما مفید بوده است.
      حتماً تلاش می‌کنیم در آموزش‌های بعدی از مثال‌های بیشتری استفاده کنیم تا مطالب بهتر در ذهن تثبیت شوند.

  • محمدی
    1405/03/28

    سلام محمدی هستم

    از این که نوع آموزش شما اشنا شدم افتخا میکنم بسیارعلی و خیلی مفید هستش

    ممنونم ازتون

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام محمدی عزیز
      سپاس از لطف، محبت و همراهی شما
      بسیار خوشحالیم که با آموزش‌های حساب تیوب همراه شدید و مطالب برای شما مفید بوده است.
      امیدواریم ادامه آموزش‌ها هم برایتان کاربردی و قابل استفاده باشد.

  • اصغر
    1405/03/25

    عالی هستین.دمتون گرم

    پاسخ
  • مریم قربانی
    1405/03/08

    سلام استاد ممنون از توضیحات خوب و کاملتون من واقعا خیلی خوب توضیحات شما را متوجه میشم و هم اینکه اصلا خسته کننده نیست اموزش های خوبتون به دلیل اینکه خاطره تعریف میکنید هم تمرین حل میکنید.

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام مریم عزیز
      سپاس از همراهی و محبت شما

  • سلام وقت به خیر تشکر بابت آموزش های عالی شما ، یه سوال :
    شما تو قسمت ماهیت ها هزینه رو بدهکار گفتید ، در صورتی که تو مثال مثلا هزینه اسنپ ، که از موجودی بانک کم شده تو بستانکار نوشتید

    پاسخ
  • سیما
    1405/02/31

    سلام چقدر زیبا و روان توضیح میدید. من اصلا پایه و دانش حسابداری ندارم از شما دارم یاد میگیرم
    دقیقا درست گفتید بعضی استادا لیاقت استاد شدن ندارن

    پاسخ
  • نگار
    1405/02/29

    سلام استاد وقتتون بخیر
    من دارم از پایه حسابداری رو شروع میکنم وهیچ زمینه ای از حسابداری ندارم.
    دارم ویدیو های شما رو نگاه میکنم،واقعاااا ساده و روان توضیح میدین و مثال هایی که میزنین خیلی مطلب رو ملموس میکنه.
    خیلی خوشحالم که با حساب تیوب آشنا شدم.
    ممنونم از لطفتون که این دوره رو دراختیارمون گذاشتین.

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام نگار عزیز
      خوشحالیم که همراه ما هستید
      سپاس از محبت و حسن نظر شما

  • علی رزم‌آرا
    1405/02/17

    خیلی با حال بود ممنون

    پاسخ
  • مهیار
    1405/02/10

    سلام و عرض ادب…
    مشخصه برای گرداوری مطالب و تهیه پاورپوینت زحمت کشیدید..خسته نباشید….بنده با تجربه 30 سال خدمت در سیستم بانکی در رده های مختلف به شما تبریک میگم که تونستید اصول حسابداری رو به زبان ساده به کاربران منتقل کنید.
    نکته مهم در فهم مطالب ودرک ماهیت حساب و عدم ثبت اشتباه اسناد میباشد که می بایست دقت نمود.
    من تصادفی با صفحه شما اشنا شدم و ان را بسیار مفید یافتم .. با توجه به قطعی اینترنت بین الملل و کندی اینترنت داخلی پیشنهاد می کنم از برنامه های داخلی چون آپارات بهره ببرید .
    ممنون

    پاسخ
  • ناهید
    1405/02/10

    درودبرشما توضیحاتتون بسیار مفید وروان. به عنوان یک مبتدی ؛که هیچ از الفبای حسابداری نمیدونستم وتا اینجا فقط با یکبارگوش دادن به ویدیو تون کاملا متوجه درس شدم ؛سپاسگزاری میکنم امیدوارم همیشه سلامت موفق شاد و پربرکت باشید

    پاسخ
  • مریم مومن
    1405/02/04

    خیلی خوب توضیح میدین استاد عالیه واقعا من با اینکه کلاس میرم اما انقدر استاد تند تند تند تدریس میکنه دقیقا مث استاد خودتون ک هیچیو ب ترتیب نمیگفت و فقط سرفصل هارو میگفت همینجوریه و من سر کلاس مات و مبهوت بودم تا اینکه یکی از بچه ها شمارو معرفی کرد و واقعا اول از شما سپاسگزارم و بعد از هم کلاسیم، دوره رو مجبورم ادامه بدم چون شهریه پرداختم و دوم بخاطر مدرکم متاسفانه فقط پول و وقتم حروم شده😔 کاش زودتر با شما اشنا شده بودم

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام مریم عزیز
      سپاس از محبت و حسن نظر شما
      خوشحالیم که همراه ما هستید.

  • مریم مومن
    1405/02/03

    خیلی باحال بود این جلسه کیف کردم با اینکه موضوع گیج کننده بود ولی کلی لذت بخش بود خاک پاتون تو سر استاد ما😂😂

    پاسخ
  • مهدی
    1405/02/01

    سلام استاد وقت بخیر استاد توی اخرین تمرینی که حل کردید اون 1.210.000. از کجا اومده؟

    پاسخ
  • سپیده
    1404/11/21

    سلام بسیار عالی

    پاسخ
  • مائده
    1404/11/20

    سلام و احترام وقت بخیر

    ممنون باید تهیه این دوره اموزشی.
    برای تشخیص درست بدهکاری و بستانکاری من از این روش استفاده میکنم امیدوارم درست باشه و به بقیه هم کمک کنه:

    با توجه به اینکه داریم مبلغی رو به حساب واریز میکنیم(افزایش سرمایه) و عملیات مثبت انجام میدیم باعث میشه این حساب به شخص یا شرکتی که داره عملیات واریز انجام میده بدهکار بشه یعنی این مبلغ در نزدش امانته پس به کسی که داره پول رو واریز میکنه بدهکاره و در مقابل وقتی پولی رو از این حساب برداشت میکنیم یعنی داریم عملیات تفریق انجام میدیم(از سرمایه داریم کم میکنیم) پس از میزان بدهی این حساب به شخص یا شرکت داره کسر میشه پس داره بستانکار میشه.
    یک دید دیگه اینکه ما عملیات رو از دید بانکی ببینیم یعنی با افزایش سرمایه بانک یا نرم افزار حسابداری به ما بدهکار میشه
    با کاهش میزان سرمایه بدهی نرم افزار یا بانک به ما کم میشه و انگار اون مبلغ رو از ما گرفته پس بستانکاره.

    پاسخ
    • ناهید
      1405/02/11

      خیلی روشن و واضح .ممنون از شما .موفق باشین

  • حسن
    1404/11/17

    بسیار بد توضیح دادین و این نوع توضیح دادن با ذکر بیست دقیقه خاطره واقعا وقت تلف کردن بود

    پاسخ
  • هوربخت
    1404/10/15

    سلام واقعا خسته نباشيد عالي بود . فقط لطفا مانند تمرين اخري مثالهايي با چند رويداد لطف بفرماييد .ممنون

    پاسخ
  • محبی
    1404/10/02

    این جلسه چون این خاطره رو گفتین و من هم جواب سوالمو گرفتم، لازم دونستم ازتون تشکر کنم. واقعا تدریس تون خوبه و خیلی روان و شمرده توضیح میدین، حتی واسه افرادی که مبتدی هستن و هیچ سررشته ای از این درس ندارن عالیه.
    از همه مهم تر اینکه من در کمتر دروسی چنین استادی پیدا میکنم که مباحث رو طبقه بندی شده و منظم پیش ببره
    جا داره از نظم تدریستون واقعا تشکر کنم.
    آدم خیالش از بابت جزوه برداری راحته و میدونه که یهو قرارنیس چند پله عقب یا جلو بپره و میتونه با برنامه ریزی پیش بره..
    واقعا هر قسمتی که گذروندم به خاطر دلسوزی تون در تدریس و نظم موضوعات حسابی دعاتون کردم‌.
    گفتم نظرمو به خودتونم منتقل کنم.
    خدا خیرتون بده واقعا

    پاسخ
  • یوسف برادران
    1404/10/02

    از این بهتر نمی‌شد توضیح داد 🤌🏻👌🏻👏🏻👏🏻👏🏻

    پاسخ
  • محمدمهدی
    1404/09/21

    سلام و خسته نباشید

    اگه بتونید تمرین های بیشتری حل کنید ، خیلی عالیه ، چون خوب توضیح میدید ولی یه طوری بگید که تو امتحان بتونیم به سوال جواب بدیم

    پاسخ
  • حیدرزاده
    1404/09/06

    فوق العاده عالی بود سپاس فراوان

    پاسخ
  • المیرا
    1404/06/19

    سلام و عرض خسته نباشید خدمت استاد.
    اول از همه بابت تهیه این دوره ی بی نظیر از شما تشکر میکنم. بنده خودم نه رشته ی حسابداری هستم و نه پیش زمینه ایی از این رشته داشتم و دنبال یه دوره ایی بودم که تمام مباحث مهم رو پوشش بده که خوشبختانه با دوره ی شما آشنا شدم و ازتون تشکر میکنم.
    استاد چنتا سوال داشتم که اگر پاسخ بدین ممنون شما میشم.
    آیا میشه بدون کلاس رفتن هم حسابداری رو جامع و درست یاد گرفت؟ و اینکه مدرک حسابداری رو به چه صورت میتونیم بگیریم و اگر درموردش بگین ممنون میشم.

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام المیرا عزیز
      سپاس از محبت شما
      بله چرا نمیشه، اینکه کجا و از چه طریقی حسابداری رو یاد میگیرید مهم نیست، انگیزه و تلاش و پشتکار شما مهم است.
      به نظرم فعلا به اخذ مدارک فکر نکنید، الان مهارت خودتون رو تقویت کنید، در آینده میتونید در آزمون های مختلفی شرکت کنید و مدارک حسابداری هم اخذ کنید.

  • علیرضا
    1404/05/20

    استاد من میخوام از حوزه با مدرک سطح ۱ وارد دانشگاه و رشته حسابداری بشم نظرتون چیه چیکار کنم

    پاسخ
    • محبی
      1404/10/02

      دقیقا منم از سطح یک بانوان دارم میرم حسابداری.. ۶ سال خوندیم تازه رسیدیم به فوق دیپلم..‌ خیلی دروسش سخته واقعا. اگه دانشگاه خونده بودم الان ارشد بودم. تازه دانشگاه اینقدرم لازم نیس بخونی فقط پاس بشی کافیه…

  • عالی بود این جلسه متوجه شدم و سختیش برام آسونتر شد. مرسی پرتوان باشید🌹…

    پاسخ
  • عالی بود این جلسه متوجه شدم و سختیش برام آسونتر شد. مرسی پرتوان باشید🌹

    پاسخ
  • داود
    1404/04/11

    سلام استاد عزیز شما خیلی خوب و روان درس را توضیح می دهید من کارشناس مسئول حسابداری در یکی از شرکتهای بزرگ تولیدی در کشور هستم و احساس می کنم با یک تجربه جدید و منحصر بفرد در حوزه آموزش مواجه شده ام و این برای من خیلی جذاب است و من با گوش دادن فایل های شما اعتماد به نفسم در حوزه ی کاریم افزایش یافته است .
    سپاسگزارم

    پاسخ
  • قاسمی
    1404/03/11

    عالی بود، ممنون

    پاسخ
  • نیوشان
    1404/03/08

    عالی بوده خیلی ممنونم . من کلاس رفتم شما خیلی عالی توضیح دادین که بهتر متوجه تر شم

    پاسخ
  • مهوش خسروی
    1404/02/21

    اول اینکه ممنون از توضیحات کامل و به ساده ترین شکل ممکن و بعد اینکه اگه خواهشا مثال های بیشتری بیاورید خیلی بشتر درک می‌شود.

    پاسخ
  • فاطمه زراعت
    1404/01/27

    سلام ممنون از اموزشهاتون
    ممنون از تدریس ساده و در عین حال کامل
    واقعا عالی بود خیلی استفاده کردیم
    خدا بهتون خیر بده

    پاسخ
  • Naderi
    1403/12/15

    درود بینهایت سپاسگزارم از آموزشات شیوا و دقیق و کاربردی شما عزیز دل
    که به شکل روان و قابل فهم تدریس میشه
    موفق و سربلند باشید 🌷

    پاسخ
    • مدرس حسابداری و نرم افزار حسابداری
      سلام نادری عزیز
      سپاس از همراهی و محبت شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

اشتراک گذاری

آموزش های مرتبط

ویدیو
ویدیو
فهرست
فهرست
نظرات
نظرات
اشتراک
اشتراک